Krytyczne myślenie – czym jest i dlaczego warto je włączyć u pracowników?

Podobno umiejętność krytycznego myślenia to kompetencja, która w dzisiejszych czasach powinna stanowić „must have” każdej osoby wykonującej pracę umysłową. Czy słusznie? Czym w ogóle jest „krytyczne myślenie”? Jakie są jego benefity? Czy da się nad nim pracować?

W temacie „krytycznego myślenia” zadaliśmy kilka pytań naszemu ekspertowi – trenerowi Kamilowi Zielińskiemu.

W skrócie:

BĄDŹ Z NAMI NA BIEŻĄCO I OTRZYMUJ INFORMACJE O NOWYCH ARTYKUŁACH I SPOSOBACH NA ROZWÓJ NA SWÓJ E-MAIL

Krytyczne myślenie – co to takiego?

Definicji oczywiście jest wiele. Ogólnie rzecz ujmując, to myślenie, które ma doprowadzić nas do podejmowania możliwie najlepszych i najbardziej „rozsądnych” decyzji. Jak pisze Diane Helpern, jest to całość procesów umysłowych, których używamy do skutecznego rozwiązywania problemów, podejmowania decyzji oraz uczenia się nowych rzeczy.

Zastanawiasz się jak rozwój krytycznego myślenia u pracowników przełoży się na wyniki Twojej firmy?

Czy z natury jesteśmy krytyczni?

Nie. Chociaż lubimy myśleć, że jesteśmy. Nawet sami siebie (swój gatunek) nazwaliśmy tak, aby wskazywał, że to rozum u nas przoduje: Homo Sapiens – Człowiek Rozumny.  

W rzeczywistości dużo częściej podejmujemy decyzje emocjonalnie, nawykowo i bezrefleksyjnie. To z uwagi na nasz leniwy poznawczo mózg, który wszędzie szuka okazji, by pójść na skróty.

Narzędzia krytycznego myślenia pomagają to zmienić, a my dzięki nim możemy podejmować dużo lepsze decyzje, oparte na racjonalnym podejściu. Nauka krytycznego myślenia to często uczenie się korzystania z tzw. umysłowego systemu drugiego, czyli tej części nas, która opiera się o rozsądek, racjonalizm i prawdopodobieństwo.

Dlaczego, i czy słusznie, krytyczne myślenie uznawanie jest za jedną z kluczowych kompetencji XXI wieku?

Krytyczne myślenie bazuje, w szczególności, na umiejętności analizowania, oceniania i interpretowania informacji. A tych, w obecnych czasach, jest wokół nas mnóstwo. Dlatego rola i znaczenie „krytycznego myślenia” zyskuje na znaczeniu. Jeśli zatem ktoś potrafi: sprawnie poruszać się w dzisiejszym gąszczu informacyjnym, zadawać odpowiednie pytania aby uzyskać wartościowe know-how, weryfikować jakość dostępnych informacji i na tej podstawie rekomendować rozwiązania, nie powinien mieć raczej kłopotów ze znalezieniem pracy.

Do czego krytyczne myślenie może nam się przydać w pracy, w praktyce?

Myśląc krytycznie, lepiej rozumiemy ludzi i otaczający nas świat. Skuteczniej rozwiązujemy problemy, podchodząc do nich systemowo i szukając całościowych rozwiązań. Dostrzegamy również więcej zależności oraz związków przyczynowo-skutkowych. Dzięki myśleniu krytycznemu potrafimy lepiej oceniać znaczenie i przydatność odbieranych informacji. Ponadto, lepiej argumentujemy, skuteczniej bronimy swojego stanowiska i uczymy się skuteczniej. Co również istotne w pracy – myśląc krytycznie mamy świadomość własnych ograniczeń, które mogą wpływać na postrzeganie świata, relacji, procesów i problemów.

Czy myślenie krytyczne to marketingowy wymysł naszych czasów?

Zdecydowanie nie. Wspominał już o nim Sokrates i to właśnie od niego wzięła się tzw. metoda Sokratyczna.

U podstaw metody leżą pytania sokratyczne, których zadaniem jest optymalne dochodzenie do prawdy. Stawianie, a następnie odpowiadanie na te pytania prowadzi do nauki, odkrywania pomysłów, docierania do przyczyn źródłowych i tzw. „istoty rzeczy”.

Sokrates wyróżnił 6 rodzajów takich pytań:

  1. wyjaśniające (zadając je, chcemy dowiedzieć́ się̨ więcej na temat stawianej tezy czy wygłaszanych poglądów, np. co masz na myśli poprzez?, czy możesz podać́ przykład?, czy możesz powiedzieć́ o tym coś więcej? itp.),
  2. sprawdzające założenia (zadając je, sprawdzamy założenia, jakie ktoś́ sobie stawia lub jakie sami stawiamy, np. co zakładasz mówiąc to?, co innego moglibyśmy założyć́?, dlaczego uważasz to za oczywiste? itp.),
  3. badające motywy i dowody (zadając je, sprawdzamy, jakimi motywami i dowodami kieruje się̨ nasz rozmówca lub jakimi sami się̨ kierujemy, np. jaki jest powód, że...?, jak możemy przekonać́ się̨, że to prawda?, czy jest powód, aby w to wątpić́? itp.),
  4. na temat poglądów lub punktu widzenia (zadając je, sprawdzamy, jakie poglądy ma nasz rozmówca (jakie sami mamy poglądy) oraz z jakiego punktu widzenia patrzy na sprawę̨ (z jakiego punktu sami na tę sprawę̨ patrzymy), np. co sugerujesz mówiąc to?, jaki miałoby to skutek?, jaka jest alternatywa? itp.),
  5. badające implikacje i konsekwencje (zadając je, sprawdzamy konsekwencje, np. jak możemy to sprawdzić́?, w jaki sposób ktoś́ mógłby rozwiązać́ tę kwestię? itp.),
  6. dotyczące pytań́ (tutaj sprawdzamy jakość́ naszych pytań́, np. jak sadzisz, dlaczego zadałem to pytanie? lub jaki był sens tego pytania? itp.).

Czy warto się uczyć i czy da się wytrenować krytyczne myślenie?

Zdecydowanie i obowiązkowo! w toku standardowej edukacji, mało kto uczy się̨ myśleć́. Wciąż̇ więcej jest regułek i schematów, niż̇ skupienia się̨ na kompetencjach związanych z myśleniem... A szkoda. Wszak jakość́ naszego życia zależy bardzo często od jakości naszego myślenia. Według Carnegie Institute of Technology, aż 85% sukcesów zawodowych współczesnego człowieka zależy od jego umiejętności miękkich, w tym właśnie od krytycznego myślenia. Ponadto, żyjemy w świecie zalanym bodźcami, które w większości niestety okazują się ściemą, fejkiem lub celową dezinformacją. Warto nauczyć się odpowiednio reagować i oddzielać prawdę od fałszu.

Co wspólnego z krytycznym myśleniem ma Enterprise Advisors?

Realizujemy szkolenia dotyczące krytycznego myślenia dla firm i wdrażamy tą kompetencję u ich pracowników. Co ciekawe, dość często, szkolenie to staje się elementem szerszego programu rozwojowego, uzupełnionego np. o budowanie odporności psychicznej czy zarządzanie stresem.

Jeśli zatem chcesz aby pracownicy Twojej firmy umiejętnie reagowali na faknewsy, otrzymali narzędzie wspierające proces filtrowania informacji i podejmowania decyzji, potrafili radzić sobie z dezinformacją czy manipulacją np. ze strony klientów, skorzystaj z bezpłatnej konsultacji i porozmawiajmy szerzej o Twoich potrzebach.

 

Dziękujemy za rozmowę.

 

Image by storyset on Freepik

Enterprise Advisors

EA Team

Zastanawiasz się jak rozwój krytycznego myślenia u pracowników przełoży się na wyniki Twojej firmy?

CHCESZ OTRZYMYWAĆ INFORMACJE O NOWYCH ARTYKUŁACH I SPOSOBACH NA ROZWÓJ NA SWÓJ E-MAIL?

NIE ZNAJDUJESZ INTERESUJĄCEGO CIĘ TEMATU?

 Nic straconego. Napisz je do nas przez formularz kontaktowy, a szybko otrzymasz informację zwrotną. 

    lub skontaktuj się z nami bezpośrednio:
    695 404 409biuro@enterpriseadvisors.pl

    Ta witryna używa pliki cookies – zarówno własne, jak też korzysta z plików cookies stron trzecich.

    Szkolenia - Firma szkoleniowa i doradcza Enterprise Advisors Kraków

    Chcesz za darmo zdobywać wiedzę na temat sprzedaży i biznesu?

    Interesują Cię ciekawe oferty szkoleń?

    Zapisz się do naszego newslettera, a nic cię nie ominie!